Filmposter – Flaming Star

Flaming Star (1960) is niet zomaar een film in het oeuvre van Elvis Presley; het is het grote ‘wat als’-moment uit zijn carrière. Het is de film waarin de wereld had kunnen zien dat de King of Rock ‘n’ Roll een serieus
karakteracteur had kunnen zijn, vergelijkbaar met Marlon Brando of James Dean, als de commerciële
machine van Hollywood en zijn manager, Colonel Tom Parker, niet hadden ingegrepen.

    
Marlon Brando      James Dean     Elvis Presley     Colonel Tom Parker

Hier volgt het verhaal achter de productie, de artistieke ambities en de
uiteindelijke impact van deze rauwe western.

1. Een breuk met het recept

In 1960 keerde Elvis Presley terug uit militaire dienst in Duitsland. Hij was volwassener geworden
en wilde dolgraag serieus genomen worden als acteur. Zijn eerdere films, zoals King Creole, lieten
al flarden van zijn potentieel zien, maar de formule van de ‘Presley-film’ (meisjes, liedjes
en een luchtig plot) begon zich al te vormen.

Toen het script van Flaming Star (gebaseerd op de roman Flaming Lance van Clair Huffaker) op zijn bureau belandde, zag Elvis zijn kans. Dit was geen vrolijke musical. Het was een grimmig, psychologisch drama over racisme, identiteit en geweld in het Texas van na de Burgeroorlog.

Clair Huffaker

Oorspronkelijk was het project bedoeld als een serieuze dramafilm met Marlon Brando en Frank Sinatra in de hoofdrollen, onder de werktitel The Brothers of Broken Lance. Toen de onderhandelingen met deze
sterren spaak liepen, nam 20th Century Fox het project over en werd David Weisbart – die met Elvis werkte aan Love Me Tender – aangesteld als producent. De studio zag in Elvis de perfecte “halfbloed” Pacer Burton, een rol die een fysiek en emotioneel zware invulling vereiste.

                   
Marlon Brando                   Frank Sinatra                   David Weisbart

2. Het plot: De man tussen twee werelden

Elvis speelt Pacer Burton, de zoon van een blanke boer, Sam Burton (John McIntire) en een Kiowa-indiaanse moeder, Neddy Burton (Dolores del Río). Pacer leeft in harmonie met zijn halfbroer Clint Burton
(Steve Forrest) en hun ouders, totdat een naburige stam Kiowa’s
de blanke kolonisten in de omgeving aanvalt.

De Hoofdrolspelers

Elvis           Barbara          Steve              Dolores           John          Rodolfo           Karl   .
Presley           Eden              Forrest          del Río          McIntire         Acosta       Swenson

Plotseling wordt de familie Burton gedwongen een kant te kiezen. De blanke gemeenschap vertrouwt hen niet meer vanwege hun bloedband met de Kiowa’s, en de Kiowa’s eisen dat Pacer zich bij hen aansluit om tegen de indringers te vechten. Pacer bevindt zich in een onmogelijke positie: hij hoort nergens echt bij. De ‘Flaming Star’ uit de titel is een Indiaas symbool voor de dood; wie de ster ziet, weet dat zijn einde nabij is.

3. De invloed van Don Siegel

Don Siegel

De regisseur van de film was niemand minder dan Don Siegel, de man die later iconische films als Invasion of the Body Snatchers en Dirty Harry zou maken. Siegel stond bekend om zijn strakke, harde stijl en hij had weinig geduld voor de glitter en glamour die meestal met Elvis gepaard ging.

Siegel wilde een authentieke western maken. Hij verbood Elvis om zijn kenmerkende vetkuif te dragen en liet hem zijn haar korter en natuurlijker knippen. Hij drong er ook op aan dat Elvis zo min mogelijk zou
zingen. In de oorspronkelijke visie van Siegel was er zelfs helemaal geen ruimte voor muziek.
Dit leidde tot een enorme confrontatie met Colonel Tom Parker, die bang was dat een film zonder liedjes de verkoop van soundtracks zou schaden.

Elvis Presley in Flaming Star

Uiteindelijk werd er een compromis gesloten: Elvis zingt het titelnummer tijdens de openingstitels en één vrolijk liedje (“A Cane and a High Starched Collar”) tijdens een verjaardagsfeestje vroeg in de film, om de sfeer van de familiebanden neer te zetten. Daarna zwijgt de muziek en neemt het drama het over.

4. Elvis als acteur

Critici waren destijds Verbijsterd door de prestatie van Presley. Zonder de afleiding van danspasjes en
gitaarspel bleef er een acteur over die met zijn ogen en fysieke aanwezigheid een enorme intensiteit
uitstraalde. Pacer Burton is een getroebleerd personage, vol opgekropte woede en verdriet. Elvis leverde een ingetogen, krachtige prestatie die bewees dat hij complexe emoties kon dragen.

Barbara Eden & Elvis Presley

De film is verrassend gewelddadig voor die tijd en schuwt de duistere thema’s niet. Het racisme van de
kolonisten wordt rauw in beeld gebracht, en het einde van de film is allesbehalve een
Hollywood-happy-end. Pacer sterft een eenzame, tragische dood nadat hij beide kanten
van zijn erfgoed heeft geprobeerd te beschermen.

5. De ontvangst en de naslag

Toen de film in december 1960 uitkwam, waren de reacties gemengd—niet vanwege de kwaliteit, maar vanwege de verwachtingen. Fans die kwamen voor een swingende Elvis waren geschokt door de ernst en het bloedvergieten. In sommige landen, zoals Zuid-Afrika, werd de film zelfs verboden vanwege
de thematiek rondom interraciale relaties.

                   
.    Elvis Presley                       Colonel Tom Parker

Commercieel deed de film het minder goed dan de lichtere komedie G.I. Blues. Voor Colonel Tom Parker was dit het bewijs dat hij nodig had: het publiek wilde ‘de zingende Elvis’, niet de ‘serieuze acteur Elvis’. Dit resultaat leidde ertoe dat Elvis de jaren daarna werd vastgeketend aan een stroom van middelmatige
musical-komedies, wat leidde tot zijn artistieke frustratie in de jaren ’60.

6. De Soundtrack

Soundtrack – Flaming Star

De liedjes voor de soundtrack werden opgenomen op 8 augustus en op 7 oktober 1960 in de studio Radio Recorders Studio in Hollywood. Elvis nam 4 liedjes op, maar er werden er maar 2 in de film gebruikt. De
opgenomen nummers zijn “Flaming Star”, “A Cane and a High Starched Collar”, “Summer Kisses, Winter Tears” en “Britches” (Een uptempo nummer dat Elvis zelf zo slecht vond dat hij erop aandrong het nooit uit te brengen). De laatste twee genoemde liedjes zijn niet te horen in de film. De soundtrack werd aangevuld met 2 hits uit datzelfde jaar. De soundtrack werd uitgebracht in februari 1961, en belandde op nummer 14 in de Amerikaanse hitlijsten. Liedjes die op de soundtrack staan, zijn “Flaming Star”, “Summer kisses, Winter tears”, “Are you lonesome tonight?” en “It’s now or never”.

In oktober 1968 werd er door Singer Sewing Machine Company, als promotie in hun winkelketen, een
album van Elvis uitgebracht met de titel Singer Presents Elvis Singing Flaming Star and Others kortweg Elvis Sings Flaming Star. Dit album werd ter promotie op de aankomende  ’68 Comeback Special uitgebracht,
omdat Singer Sewing Machine Company één van de sponsors was voor deze special. Omdat de “officiële” soundtrack zo kort was, had platenmaatschappij RCA Records besloten om het album van Singer Sewing Machine Company in maart 1969 wereldwijd uit te brengen.

’68 Comeback Special

7. Leuke weetjes over de film

– De film zou oorspronkelijk “Black Star” heten. Elvis nam zelfs een titelsong op met die titel. Toen de titel werd gewijzigd in Flaming Star, moest Elvis het nummer opnieuw opnemen en “Black” vervangen door
“Flaming”. De opname van het nummer “Black Star” bleef jarenlang op de plank liggen,
maar verscheen in 1991 op de box-set Collectors Gold.

– Andere werktitels voor deze film waren The brothers of of Faming Arrow, Flaming Lance en Flaming Heart.

– Aanvankelijk waren er vier nummers opgenomen. Twee nummers, “Summer Kisses, Winter Tears”
en “Britches”, werden uit de film geknipt nadat testpubliek lachte om de scènes, met name omdat
Elvis zong voor indianen rond een kampvuur.

Elvis Presley

– Elvis deed veel van zijn eigen paardrij- en vechtscènes. Hij werkte met stuntman Rod Redwing om te leren hoe hij met een revolver moest omgaan.

– Elvis nam twee weken lang paardrijlessen ter voorbereiding op de film, en werd tijdens de opnames van een op hol geslagen paard geworpen, maar raakte niet ernstig gewond.

– De blauwogige Elvis werd met heel veel make-up en (oorspronkelijk geplande) bruine
lenzen omgetoverd tot een halfbloed.

– Memphis Mafia lid, Red West speelde in deze film een kleine figurantenrol, namelijk een Indiaan.
Tijdens de opnames brak hij zijn arm.

Red West

– Actrice Barbara Steele stapte na drie dagen uit de film na een ruzie met regisseur Don Siegel. Ze werd
vervangen door Barbara Eden, die later wereldberoemd werd door I Dream of Jeannie.

                   
Barbara Steele             Don Siegel                  Barbara Eden  .

– Na zijn vertolking van Pacer Burton (de zoon van een blanke vader en een Kiowa-indiaanse moeder) werd Elvis ingewijd in de Los Angeles Indian Tribal Council, en kreeg hij een ceremoniële hoofdtooi.

Elvis werd ingewijd in de Los Angeles Indian Tribal Council

– Een bekende publiciteitsfoto van Elvis uit deze film, waarop hij een pistool trekt, werd later door kunstenaar Andy Warhol gebruikt voor zijn beroemde zeefdrukken (zoals Double Elvis).

Andy Warhol Kunstwerk

8. Flaming Star Merchandise

De merchandise rondom de Elvis Presley-film Flaming Star (1960) bestaat voornamelijk uit
verzamelobjecten die in de loop der decennia zijn uitgebracht, variërend van originele filmattributen uit de jaren 60 tot latere heruitgaven en fanclub-items. Omdat de film een serieuze western was met weinig zang, is de merchandise anders van aard dan bij zijn ‘musical’-films.

Originele Film Memorabilia (1960-1961)

– Originele Filmposters: Posters in verschillende maten (zoals de ‘half sheet’ of ‘window card’)
die in bioscopen hingen.

– Lobby Cards: Sets van foto’s die in de lobby van de bioscoop werden getoond om de film te promoten.

– Persboeken: Boekjes voor bioscoopeigenaren met marketingmateriaal.

Fysieke Media (VHS en DVD)

– VHS: Originele VHS-banden van ‘Key Video’ (1992) zijn gewilde verzamelobjecten.

– DVD / Blu-ray: Verschillende uitgaven, waaronder de “Double Features” cd-serie
(gecombineerd met Follow That Dream).

Overige Verzamelobjecten

– Foto’s en Boeken: Zeldzame bookplate-prints, foto’s van de set en foto’s
van actrice Barbara Eden met Elvis.

– Fanclub-items: Items uitgegeven door de Noorse fanclub “Flaming Star”, waaronder promotionele CD’s.

– T-shirts: Moderne merchandising met de originele filmposter-afbeeldingen.

– Vintage memorabilia-bundles: Verzamelingen die een originele vinylplaat, een DVD, een kalender en soms een ornament (zoals Hallmark) combineren.

9. Overige

– In 1969 bracht het Camden label het album Elvis Sings Flaming Star uit.
Vaak verward men dit album met de officiële soundtrack.

Album – Elvis Sings Flaming Star (1969)

– In 2014 bracht het FTD label de soundtrack opnieuw uit met de outtakes.

FTD – Flaming Star (2014)

10. Tot Slot

Vandaag de dag wordt Flaming Star door filmhistorici en Elvis-kenners beschouwd als één van zijn beste prestaties. Het is een film die zijn tijd vooruit was in de manier waarop het de problematiek van de Native Americans behandelde. Het blijft een pijnlijk bewijs van wat Elvis had kunnen bereiken in de filmwereld als hij de juiste rollen was blijven krijgen.

Pacer Burton was de rol waar Elvis het meest trots op was, omdat hij voor even geen popidool hoefde te zijn, maar een man mocht zijn die worstelde met de wereld om hem heen. Helaas dwong de kassa
(en Colonel Tom Parker) hem daarna weer terug in het keurslijf van de lichte muzikale komedies.

.